Long QT Syndrome

Accuracy dispute This article or section is currently being developed or reviewed.
Some statements may be disputed, incorrect or biased.
Author(s) P.G. Postema, MD
Moderator P.G. Postema, MD
Supervisor
some notes about authorship


Het long QT syndrome betreft een aandoening waarbij, zoals de naam al doet vermoeden, de QT tijd op het ECG verlengd is. Dit kan inborn zijn, maar ook verworven. Bij een verlengde QT tijd is de repolariatie vertraagd. Dat wil zeggen dat de hartcellen longr nodig hebben om zich klaar te maken voor de volgende slag. Als er een nieuwe hartslag komt, terwijl nog niet alle hartcellen daar klaar voor zijn, kunnen ernstige ritmestoornissen ontstaan, zoals Torsades de Pointes en Ventrikelfibrilleren.

Diagnose en behandeling

De diagnose wordt gesteld aan de hand van het ECG. Hierbij kijkt men naar het QT-interval als mede naar de T-golven (repolarisatie). Soms is de QT tijd lastig te bepalen. Kijk hier voor het meten van de QT tijd bij afwijkende QT patronen. Een QTc van > 500ms bij patienten met het long QT syndrome is geassocieerd met een verhoogd risico op cardiale events. Omdat de QTc kan wisselen over de jaren, is het belangrijk ECG's te herhalen over de tijd en de langst gemeten QTc te gebruiken bij risico-inschatting. [1]

Voor de behandeling zijn er een aantal mogelijkheden:[2]

  • "Lifestyle modification":
    • Geen sport in competitieverband bij alle patiënten met LQTS
    • Niet zwemmen in geval van LQT1
    • Nachtelijk lawaai voorkómen in geval van LQT2 (bijvoorbeeld van telefoon of wekker)
  • medicatie: beta-blokkers. Beta-blokkers verminderen het optreden van plotselinge hartdood in patiënten , waarbij een genetische afwijking is gevonden passend bij LQTS, maar bij wie geen verlengd QT interval op het ECG is te zien.
  • ICD implantatie in combinatie met een beta-blokker bij LQTS patiënten met een eerdere hartstilstand of met syncope of ventrikeltachycardiën ondanks beta-blokkers.

Inborn LQTS

 
De drie meest voorkomende vormen van het long QT syndrome zijn te herkennen aan specifieke ECG afwijkingen: LQT1 'early onset' T top met brede basis; LQT2 kleine late T top; LQT3 verlengde QT tijd met 'late onset' T golf van normale vorm; LQT8 met alternerende T toppen (LQT8 is zeer zeldzaam).

Congenitale LQTS is een erfelijke aandoening waarbij de ventriculaire repolarisatie verlengd is, wat zich onder meer uit in een verlengde QT tijd op het ECG. Syncope en plotse hartdood treedt bij LQTS vaak op tijdens een specifieke ventriculaire ritmestoornis: torsade de pointes. Hierbij draait de hartas continu, tijdens een ventriculaire tachycardie. Torsades de pointes kan overgaan in ventrikelfibrilleren en plotse hartdood. De prevalentie is ongeveer 1:3000-5000. De symptomen starten vaak in de tienerleeftijd. Niet alle dragers van afwijkende LQTS genen zijn ook ziek. De uiting kan wisselen van extreme QT velenging en regelmatige syncope, tot minimaal verlenge QT tijd, zonder enig symptoom.

Onderzoek heeft aangetoond, dat de inborn vormen berusten op een genetisch defect in de genen die coderen voor ionenstromen die verantwoordelijk zijn voor de repolarisatiefase van een actiepotentiaal. He meest voorkomende defect berust op die van de uitwaartse kaliumstroom. Dit leidt tot een verlengde repolarisatie en dus een verlengde QT-tijd. Tevens bestaan er ook defecten in de natriumkanalen. Er is dan met name sprake van een longre inwaartse natriumstroom. Het gevolg is een longre actiepotentiaal als mede een longre QT-tijd.

Er zijn inmiddels 8 LQTS genen beschreven met ieder verschillende kenmerken:

type chromosoom gen protein ionchannel frequentie SCD incidentie oververving ECG kenmerken Trigger Eponiem OMIM™ link
LQTS1 11p15 KCNQ1 KvLQT1 Iks ~50% 0.30%/jaar AD, AR 'early onset' T top met brede basis inspanning, m.n. zwemmen JLN1 indien homozygoot, LQTS1 indien heterozygoot 607542
LQTS2 7q35 KCNH2 hERG Ikr 30-40% 0.60%/jaar AD kleine late T top adrenerge prikkels, m.n. nachtelijk lawaai JLN2 indien homozygoot, LQTS2 indien heterozygoot 152427
LQTS3 3p21 SCN5A NA kanaal 5-10% 0.56%/jaar AD 'Late onset' T golf van normale vorm 600163
LQTS4 4q25 ANK2 Ankyrin B <1% AD 106410
LQTS5 21q22 KCNE1 minK Iks <1% AD/AR 176261
LQTS6 21q22 KCNE2 MiRP1 Ikr <1% AD 603796
LQTS7 17q23 KCNJ2 Kir 2.1 IK1 <1% AD Anderson-Tawil syndrome 600681
LQTS8 6q8A CACNA1C ICa-L <1% alternerende T golven Timothy syndrome 114205
LQTS9 3p25.3 CAV3 Caveolin 3 601253
LQTS10 11q23.3 SCN4B Navb4 1 family 608256

Nog voordat deze genen bekend waren, waren er al enkele syndromen beschreven, die gepaard gingen met een long QT tijd.

  • Anton Jervell and Fred long-Nielsen uit Oslo beschreven in 1957 een autosomaal recessief overervend syndrome dat gepaard ging met QT verlenging, doofheid en plotselinge hartdood. Sindsdien heet dit syndrome Jervell-long-Nielsen syndrome. [3]
  • Romano-Ward syndrome is een long QT syndrome met normale gehoorfunctie en erft i.t.t. de anderen autosomaal dominant over. Inmiddels is bekend dat ook deze syndromen berusten op afwijkingen in bovenstaande genen.
  • In a genotype–phenotype study by Moss et al. that studied type-1 LQTS, it was found that mutations located in the transmembrane portion of the ion channel protein and the degree of ion channel dysfunction caused by the mutations are important independent risk factors influencing the clinical course of this disorder.[4]

Verworven LQTS

Verworven long QT syndrome wordt veroorzaakt meestal veroorzaakt door medicijnen. In combinatie met een aantal risicofactoren neemt het risico op ritmestoornissen toe, met name ook weer Torsade de Pointes.

Medicijnen die Torsade de Pointes kunnen veroorzaken:[5]
  • Sotalol
  • Amiodarone
  • Erythromycine
  • Clarithromycine
  • Minder vaak gebruikte medicijnen:
  • Cisapride
  • antibiotica: halofantrine, pentamidine, sparfloxacin
  • Anti-emetica: domperidon, droperidol
  • Anti-psychotica: chlorpromazine, haloperidol, mesoridazine, thioridazine, pimozide
  • Methadon
  • Disopyramide
  • Dofetilide
  • Ibutilide
  • Procainamide
  • Quinidine
  • Bepridil
  • Zie ook Torsades.org voor een uitgebreide lijst


    Risicofactoren voor medicijngeïnduceerde Torsade de Pointes:
  • Vrouwelijk geslacht
  • Hypokaliemie
  • Bradycardie
  • Recente conversie van boezemfibrilleren, in het bijzonder als er een QT-verlengend medicijn is gebruikt (sotalol, amiodarone)
  • Decompensatio cordis
  • Digitalis behandeling
  • Hoge of overdosering of snelle intraveneuze toediening van één van bovengenoemde medicamenten
  • Bestaande QT verlenging vóórdat het medicament werd toegediend
  • Subklinisch long QT syndrome
  • Bepaalde ion-kanaal polymorphismen

  • Externe links

    1. LongQT.org Powerpoint presentatie over long QT syndrome
    2. Torsades.org met een lijst met QT verlengende medicatie
    3. QTdrugs.org, met een lijst van QT verlengende medicatie
    4. Cardiogenetica.nl
    5. Sudden Arrhythmia Death Syndrome Foundation. Een Amerikaanse vereniging o.a. voor LQTS patiënten.
    6. Inherited Arrhythmias Database

    Referenties

    1. Goldenberg I, Mathew J, Moss AJ, McNitt S, Peterson DR, Zareba W, Benhorin J, Zhang L, Vincent GM, Andrews ML, Robinson JL, and Morray B. Corrected QT variability in serial electrocardiograms in long QT syndrome: the importance of the maximum corrected QT for risk stratification. J Am Coll Cardiol. 2006 Sep 5;48(5):1047-52. DOI:10.1016/j.jacc.2006.06.033 | PubMed ID:16949500 | HubMed [Goldenberg]
    2. Zipes DP, Camm AJ, Borggrefe M, Buxton AE, Chaitman B, Fromer M, Gregoratos G, Klein G, Moss AJ, Myerburg RJ, Priori SG, Quinones MA, Roden DM, Silka MJ, Tracy C, Smith SC Jr, Jacobs AK, Adams CD, Antman EM, Anderson JL, Hunt SA, Halperin JL, Nishimura R, Ornato JP, Page RL, Riegel B, Blanc JJ, Budaj A, Dean V, Deckers JW, Despres C, Dickstein K, Lekakis J, McGregor K, Metra M, Morais J, Osterspey A, Tamargo JL, Zamorano JL, American College of Cardiology/American Heart Association Task Force, European Society of Cardiology Committee for Practice Guidelines, European Heart Rhythm Association, and Heart Rhythm Society. ACC/AHA/ESC 2006 Guidelines for Management of Patients With Ventricular Arrhythmias and the Prevention of Sudden Cardiac Death: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force and the European Society of Cardiology Committee for Practice Guidelines (writing committee to develop Guidelines for Management of Patients With Ventricular Arrhythmias and the Prevention of Sudden Cardiac Death): developed in collaboration with the European Heart Rhythm Association and the Heart Rhythm Society. Circulation. 2006 Sep 5;114(10):e385-484. DOI:10.1161/CIRCULATIONAHA.106.178233 | PubMed ID:16935995 | HubMed [ACC2006]
    3. JERVELL A and LANGE-NIELSEN F. Congenital deaf-mutism, functional heart disease with prolongation of the Q-T interval and sudden death. Am Heart J. 1957 Jul;54(1):59-68. DOI:10.1016/0002-8703(57)90079-0 | PubMed ID:13435203 | HubMed [Lang1957]
    4. Moss AJ, Shimizu W, Wilde AA, Towbin JA, Zareba W, Robinson JL, Qi M, Vincent GM, Ackerman MJ, Kaufman ES, Hofman N, Seth R, Kamakura S, Miyamoto Y, Goldenberg I, Andrews ML, and McNitt S. Clinical aspects of type-1 long-QT syndrome by location, coding type, and biophysical function of mutations involving the KCNQ1 gene. Circulation. 2007 May 15;115(19):2481-9. DOI:10.1161/CIRCULATIONAHA.106.665406 | PubMed ID:17470695 | HubMed [moss]
    5. Roden DM. Drug-induced prolongation of the QT interval. N Engl J Med. 2004 Mar 4;350(10):1013-22. DOI:10.1056/NEJMra032426 | PubMed ID:14999113 | HubMed [Roden]
    6. Schwartz PJ, Priori SG, Spazzolini C, Moss AJ, Vincent GM, Napolitano C, Denjoy I, Guicheney P, Breithardt G, Keating MT, Towbin JA, Beggs AH, Brink P, Wilde AA, Toivonen L, Zareba W, Robinson JL, Timothy KW, Corfield V, Wattanasirichaigoon D, Corbett C, Haverkamp W, Schulze-Bahr E, Lehmann MH, Schwartz K, Coumel P, and Bloise R. Genotype-phenotype correlation in the long-QT syndrome: gene-specific triggers for life-threatening arrhythmias. Circulation. 2001 Jan 2;103(1):89-95. DOI:10.1161/01.cir.103.1.89 | PubMed ID:11136691 | HubMed [Schwartz2001]
    7. Shah M, Akar FG, and Tomaselli GF. Molecular basis of arrhythmias. Circulation. 2005 Oct 18;112(16):2517-29. DOI:10.1161/CIRCULATIONAHA.104.494476 | PubMed ID:16230503 | HubMed [Shah2005]

    All Medline abstracts: PubMed | HubMed

    <analytics uacct="UA-807577-6"></analytics>